13/08/2026, 23:59 Kolašin
Dvanaesta Međunarodna istraživačka stanica plesno-muzičkog nasljeđa „Etno-kamp dr Zlata Marjanović – Kolašin“ održana je od 1. do 12. avgusta, okupljajući eksperte, studente i učenike iz oblasti etnokoreologije, etnomuzikologije, antropologije i menadžmenta u kulturi iz Crne Gore i inostranstva.
Istraživački fokus Etno-kampa od prošle godine proširen je na sjever Crne Gore, sa namjerom da u narednom periodu obuhvati i druge krajeve zemlje. Mentorka ovogodišnjeg izdanja bila je MA etnomuzikologije Marta Đačić, a program je povezao terenski rad, stručna predavanja, praktične radionice i savremene metode dokumentovanja kulturne baštine.
Tokom prvog dijela kampa, od 1. do 6. avgusta, učesnici su istraživali područja Žabljaka i Pljevalja. Organizovane su studijske posjete Zavičajnom muzeju u Pljevljima, Gradskom tamburaškom orkestru i pjevačkoj grupi „Hoćevina“, dok je u žabljačkom selu Podgora upriličen skup po uzoru na nekadašnje igranke.
Od koreografije do digitalnog arhiviranja
Stručni dio programa, održan od 6. do 12. avgusta u Kolašinu, obuhvatio je predavanja i radionice posvećene razvoju, prenošenju i dokumentovanju tradicionalne kulture, kao i dodatna terenska istraživanja na području Trebaljeva.
Tamara Janković govorila je o koreografiji, Nikola Zekić o porodičnim audio-snimcima kao izvoru za istraživanje muzičkog nasljeđa, Andrija Mujović o tekstilnoj radinosti u Crnoj Gori, Ivan Peković o harmonikaškoj praksi, dok je Nikolina Jovanović predstavila istorijat crnogorske kape.
Radionice tradicionalnog pjevanja i plesova vodili su Marta Đačić, Igor Popov i Davor Sedlarević.
Jedan od segmenata programa bio je posvećen i unapređenju načina arhiviranja terenske građe. Miloš Đačić razvio je sistem kojim se dosadašnji „kartoni“ sa podacima o snimcima više ne vode u Word dokumentima, već u aplikaciji koja omogućava jednostavniji unos, pretraživanje i uvoz starijih zapisa, kao i povezivanje mjesta istraživanja sa onlajn mapama.
Takav interdisciplinarni pristup, prema organizatorima, otvara mogućnost da Etno-kamp preraste okvire stručnog skupa i posluži kao model za šire, institucionalizovano proučavanje kulturnog nasljeđa Crne Gore.
„Ples sjećanja“ kao rezultat višegodišnjeg istraživanja
Posebno mjesto u ovogodišnjem programu zauzela je promocija monografije „Ples sjećanja: Od zaborava do kulturnog dobra. Tradicionalne igre kolašinskog kraja“, autora Davora Sedlarevića, uz arhivsku građu Branislava Jeknića.
Monografiju je ove godine objavio JU Centar za kulturu Kolašin, uz podršku Ministarstva kulture i medija kroz Program zaštite i očuvanja kulturnih dobara.
Publikacija predstavlja sveobuhvatno istraživanje plesnog nasljeđa kolašinskog kraja, koje je 2016. godine dobilo status nematerijalnog kulturnog dobra Crne Gore, a čiji je nosilac KUD „Mijat Mašković“.
Knjiga prati put tog nasljeđa od terenskog istraživanja i dokumentovanja, preko naučne analize, do revitalizacije, savremenog izvođenja i institucionalne zaštite. Nastala je na osnovu terenske i arhivske građe, službenih dokumenata, stručne literature, periodike i drugih izvora.
Četrnaest plesova povezano sa video-uputstvima
Posebnost monografije predstavlja povezivanje štampanog izdanja sa digitalnim sadržajima. Za 14 plesova obuhvaćenih kulturnim dobrom dostupni su QR kodovi koji čitaocima omogućavaju pristup video-uputstvima za njihovo učenje.
Svaki ples predstavljen je kroz analizu, notni zapis, tekst pjesme koja ga prati i fotografije, pa publikacija istovremeno funkcioniše kao istraživački izvor, dokument i nastavno pomagalo.
Monografija je podijeljena u 12 tematskih cjelina koje obuhvataju istorijat tradicionalnih igara, razvoj pristupa njihovom istraživanju u Kolašinu, same plesove, rad KUD-a „Mijat Mašković“ i rezultate Etno-kampova od 2015. do 2025. godine.
Publikacija je dvojezična i u potpunosti prevedena na engleski jezik. Na promociji su govorili Nikolina Čanović, Bojan Peko Minić i Davor Sedlarević.
Ovogodišnje izdanje Etno-kampa povezalo je istraživanje, dokumentovanje, edukaciju, digitalizaciju i revitalizaciju kulturnog nasljeđa, sa ciljem da se znanje sačuvano u lokalnim zajednicama stručno obradi, arhivira i prenese novim generacijama.
Organizatori su zahvalili WBA festivalu, koji drugu godinu inicira istraživanje žabljačkog kraja, Rajki i Kosi Popović, Rajku Čepiću i Emiru Prekiću na pomoći u organizovanju susreta sa informatorima, kao i Zavičajnom muzeju u Pljevljima.
Program su podržali Ministarstvo kulture i medija kroz konkurs „Razvoj kulture na sjeveru“, JU Centar za kulturu Kolašin, WBA festival, Opština Kolašin, KUD „Mijat Mašković“ i NVU CIRTIP.
Izvor: Davor Sedlarević, Etno kamp dr Zlata Marjanović
{{komentar.osoba}} :
{{komentar.tekst}}
